أحمد بن محمد مسكويه الرازي ( مترجم : ابو القاسم امامى و على نقى منزوى )
143
تجارب الأمم ( فارسى )
به وصيف بكتمرى [ خ 5 : 116 ] و طاهر و يعقوب پسران محمد بن عمرو بن ليث [ صفارى ] نيز خلعت داده شد . در اين سال فرماندهى پليس بغداد را از محمد بن عبد الصمد گرفته به نازوك [ 1 ] داده ، خلعتى ديگر به وصيف بكتمرى داده * او را شريك يوسف بن ابو ساج نهادند [ 2 ] پس ابن ابو ساج از راه موصل به سوى كارگزارى خود رفت . چون به اردبيل رسيد ، غلامش سبك [ 3 ] مرده بود . در اين سال نيز پيشكشهاى ابو زنبور حسين بن احمد مادرائى از مصر به بغداد رسيد ، كه يك استر با كرهاش [ 4 ] كه دنبال او بود و از او شير مىخورد و يك غلام كه زبانش چنان دراز بود كه به تك بينى [ 5 ] او مىرسيد ، در ميان آنها بود . نيز در اين سال ام موسا قهرمانه و خواهر و برادرش دستگير شدند . گزارش انگيزهء آن : ام موسا دختر برادر خود ابو بكر احمد بن عباس را به همسرى ابو العباس بن محمد بن اسحاق بن متوكل على الله [ خليفهء م 247 ه . ] در آورد كه از شاهزادگان نجيب ، توانگر ، جوانمرد ، خوش پوش ، داراى چارپايان و سواريهاى زيبا بود . او دوست على بن عيسى بود ، تا آنجا كه مىگويند او را نامزد خلافت كرده بود . چون ام موسا ،
--> [ ( 1 - ) ] ن . ك : صلهء عريب : 109 . [ ( 2 - ) ] M . متن : « و ضم الى يوسف . » خليفه ، فرماندار آذربايجان را ناگزير كرد اين همكار ترك را بپذيرد ، تا چشم خليفه در آنجا باشد و از سركشيهاى احتمالى آينده جلوگيرى شود . ن . ك : خ 5 : 75 پانوشت . ص 64 . [ ( 3 - ) ] خ 5 : 118 . M . متن : بغلة معها فلو و كان يتبعها و يرتضع منها ! [ ( 4 - ) ] M . متن : طويل اللسان يلحق طرف ارنبته . [ ( 5 - ) ] M . شركت على بن عيسى در كودتاى ابن معتز ناصبى [ خ 5 : 61 ] اين تهمت را به او پذيرفتنى مىسازد ، كه نوادهء متوكل ناصبى را نامزد كرده باشد ، كه جاى مقتدر نيمه گنوسيست بنشيند ، كه كسى مانند ابن فرات شيعى را كه متهم به كوشش براى نقل خلافت از بنى عباس به بنى ابو طالب بود ( ص 150 پانوشت ) به وزيرى مىگمارد . البته در اين سده ، تمايلات گنوسيستى چنان روز افزون بود كه على بن عيسى نيز در محاكمهء حلاج ( خ 5 : 155 ) آن را